Ա. Խնկոյան «Ճպուռն ու մրջյունը»

Թռի-վռի
Մի ճպուռ,
Ողջ ամառը
Շուռ ու մուռ,
Երգեց, ճռռաց.
Ճռճռաց:
Մին էլ, ըհը՜,
Ձմեռը,
Փռեց իրա
Թևերը.
Բացեց գորգը
Սպիտակ,
Դաշտերն առավ
Ձյունի տակ:
Անցան պայծառ օրերը,
Էլ ո՞ րն ասեմ,
Էլ ո՞ րը,
Երբ ամեն մի
Թփի տակ
Թե սեղան կար,
Թե օթյակ:
Եկան օրեր
Ցրտաշունչ,
Ճպուռն ընկավ
Լուռ ու մունջ.
Քաղցած փորին
Էլ ի՜նչ երգ,
Ցուրտը տարավ
Ոտ ու ձեռք:
Զընգր-զընգր
Դողալով,
Ծանր-ծանր
Սողալով
Նա մրջյունին
Ասում էր.
— Գլխիդ մատաղ,
Սանամե՛ր,
Մի ճա՛ր արա
Շունչ առնեմ,
Ցրտից, սովից
Չմեռնեմ:
Կերակրի՛,
Տաքացրու՛,
Մինչև գարուն
Ապրեցրու:
— Ի՜նչ խաբար է,
Սանիկս,
Զարմանում եմ,
Ջանիկս,
Չաշխատեցի՞ր
Ամառը,
Ասա՛, ինչ էր
Պատճառը:
— Էդպես բանի,
Սանամե՛ր,
Էլ ժամանակ
Ո՞ վ ուներ.
Էն խոտերում
Բուրավետ
Երգում էինք
Մերոնց հետ…
— Ուրեմն դու՞ …
— Այո՛, ես
Ողջ ամառը
Դեն ու դես
Երգում էի
Մշտապես:
— Երգո՞ւ մ էիր…
Շատ բարի,
Այժմ էլ բռնի
Վեր-վերի,
Քամին ծափ տա,
Դու պարի՛:

Advertisements

Կոմիտաս. Ճանապարհ

Բարակ ուղին սողալով,
Ոտի տակին դողալով,
Ճամփի ծայրին բուսել է
Կյանքի ծառը շողալով։

Ի՜նչ լայն սիրտ է, որ ունի
Այս ճանապարհն Անհունի․․․
Մարդու, բույսի, գազանի
Եվ թևավոր թռչունի։

Աթաբեկ Խնկոյան. Ճանճը

Խոնարհ ու հեզ
Մի հոգնած եզ,
Արորն ուսին
Ճանճը պոզին
Մի իրիկուն
Գալիս էր տուն:
Մին էլ ճամփին
Մի ուրիշ ճանճ
Հենց նստածին
Ասաց. – Տո, մանչ,
Էս եզան հետ
Որտեղի՞ց էդ:
Քիթը տնկած
Ճանճը ասաց.
Մենք որտեղի՞ց.
Վարում էինք,
Վարատեղից:

խոնարհ — լսող, ենթարկվող, հնազանդ
հեզ — խելոք, հանգիստ, մեղմ, խոնարհ
արոր — հող վարելու գյուղատնտեսական գործիք
մանչ — տղա
վարատեղ — արտ, վարելու տեղ

Աթաբեկ Խնկոյան «Խխունջն ու սունկը»

Նստել է խխունջը սունկի վրա, բարկանում է, նեղանում ու անցնողին նախատում:

-Էս ի՛նչ է թռչկոտում ճպռոտ ճպուռը, ասես չի կարող ինձ նման ծանր ու մեծ նստի:

Թիթեռները թրթռում են, թռչնակները ծըլվըլում, խխունջը նորից կատաղում է.

— Սրանք ի՜նչ են թռչում, թռչկոտում, ի՜նչ են երգում, էլ ուրիշ գործ չունե՞ն: Ա՛յ, ուրիշ բան եմ ես, ոչ թռչկոտում եմ, ոչ երգում: Թռչե՞լս որն է, երգե՞լս որը:

— Է՛ քուրիկ խխունջ, — հառաչում է սունկը, — գիտե՞ս ինչու ենք լուռումունջ մնացել էստեղ. ոչ թռչել գիտենք և ոչ էլ՝  երգել:

Աթաբեկ Խնկոյան «Չալ կաչաղակը»

Չալ կաչաղակը թռչում էր, թռչում ու ծառին նստում: Նստում էր, նստում, պոչիկն էր շարժում: Շարժում էր, շարժում ու երգ էր ասում.
-Կա, չէ, կա, չկա, չէ:
Նորից թռչում էր, թռչում էր, թռչում ու ծառին նստում. նստում էր, նստում, պոչիկն էր շարժում ու երգ էր ասում.
-Կա, չէ, կա, չկա, չէ:
Նորից թռչում էր, թռչում էր, թռչում ու ծառին նստում: Ծառին էր նստում, պոչիկն էր շարժում, պոչիկն էր շարժում ու երգ էր ասում.
– Չկա, չէ, չէ…

չալ – պուտ-պուտ, պտավոր

Աթաբեկ Խնկոյան «Ես»

Ագռավը մի խեցգետին բռնեց և նստեց ծառին:
Խեցգետինն ուզեց ազատվի, կտցից զատվի ու ասավ նրան.
— Ոսկեհատիկ ագռա՛վ տատիկ, ո՞վ է մեզնից կեղտոտը:
Ագռավը սեղմեց կտուցը և կռռաց.
-Դո՜ւ…
— Ոսկեհատիկ ագռա՛վ տատիկ, ո՞վ է մեզնից նախշունը:
Ագռավը բացեց կտուցն ու կռռաց.
— Իհա՜րկե ես…
Կտուցը բաց անելուն պես, խեցգետինը կտցից ընկավ ջուրը և իրեն ազատեց:

զատվել — ազատվել, առանձնանալ, պոկվել

Կոմիտասյան օրեր. երաժշտական փաթեթ

Կոմիտասյան օրեր՝ սեպտեմբերի 22-ից հոկտեմբերի 6-ը

Ունկնդրման փաթեթ

Ժամանակահատված-սեպտեմբեր, հոկտեմբեր
Նպատակ-Ճանաչել մեծանուն երգահանի ստեղծագործությունները, երգել ու տարածել կոմիտասյան երգը:
Խնդիրներ- բանավոր խոսքի զարգացում, գեղարվեստական ճաշակի ձևավորում:

Ուսուցանվող երգեր, պարերգեր
Արևարևեկեկ
Արևարևդուրս արի
Կաքավիկ
«Հոպ թռի»
«Մանդրի թփիկ ըռեհան»
«Փափուռի»

Սովորել, երգել Կոմիտասի « Կաքավիկ», «Հոպ թռի», «Մանդրի թփիկ ըռեհան», «Փափուռի» ստեղծագործությունները

Ընթացք
paint նկարչական ծրագրով նկարել « Հոպ թռի» ստեղծագործությունը, պատրաստել կարաոկե, դասարանական միասնական երգեցողություն:

Ընտանեկան նախագիծ- բարեկամների, հարազատների համար երգել Կոմիտասի երգերից, նկարահանել, պատրաստել տեսանյութ :

Ճամփորդություն- Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտ նախագիծ:
Կոմիտասյան երգերը տարածել ճամփորդության ժամանակ: Երգել և շրջապատի մարդկանց էլ մասնակից դարձնել համերգին:

Արդյունքներ՝
Paint նկարչական ծրագրով նկարում ենք « Հոպ թռի» պարերգի  դուր եկած հատվածը:

Երգում է Նատալին
Երգում է Արմանը
Երգում է Մարին
Երգում է Ստեփանը
Երգում է Ալբերտը
Երգում է Ռոբերտը

Ամփոփում՝

Կոմիտասի անվան թանգարան-ինստիտուտում